تحلیل ها و تحقیقات دانشگاهی، دروس، کتب و مقالات اقتصادی
برای سفارش خرید کتاب کلیک کنید
*************************
رئوس مطالب فصول
بخش اول: اصول و مفاهیم توَسعه اقتصادی (فصول ۵-۱)
بخش دوم: توزیع درآمدی، بررسی نحوه توزیع درآمد بین جوامع شهری و روستایی و فرآیند مهاجرت از روستا (فصول ۶ و ۷)
بخش سوم: نقش جمعیت، فاکتورهای تولید، و تکنولوژی در توسعه اقتصادی با تاکید بر منابع طبیعی و محیط زیست (فصول ۱۳-۸)
بخش چهارم: مباحث اقتصاد کلان و توسعه اقتصادی بین المللی (فصول ۱۷-۱۴)
فصل ۱۸ به برنامه ریزی برای توسعه اقتصادی می پردازد و فصل ۱۹ مباحث ثبات، تعدیل، بازسازی و خصوصی سازی را بررسی می کند.
نابرابری بین قشر ثروتمند و فقیر
اقتصاد توسعه عمدتاً به دو سوم جمعیت فقیر دنیا توجه می کند. جمعیت کشورهای در حال توسعه حدود ۸۲ درصد جمعیت دنیا است که بسیاری از آنها از نظر تغذیه، مسکن، سلامتی در وضعیت نامناسبی هستند و بیسواد می باشند.
بر اساس آمارهای ملی و توزیع درآمدها ۱۰۰۰-۷۰۰ میلیون نفر (۱۵-۱۰ درصد) از جمعیت ۶٫۵ میلیاردی دنیا (که ۵٫۳ میلیارد نفر آن در کشورهای در حال توسعه هستند) زیرخط فقرند و حداکثر با درآمد یک دلار در روز زندگی می کنند. اکثر این جمعیت در آفریقای مرکزی، جنوب آسیا و آسیای شرقی هستند.
درآمد متوسط افراد در آمریکا و کانادا بالاست و جزو کشورهای ۵ درصد ثروتمند جهان هستند.
جهانی شدن، برونسپاری و تکنولوژی اطلاعات
در جامعه آمریکا طبقه متوسط بسیارحساس و آسیب پذیر است و با از دست دادن کار یا افزایش درآمد سطح زندگی به شدت تغییر می کند. ولی این اختلاف در توزیع درآمدها در جوامع در حال توسعه بیشتر دیده می شود.
با گسترش مفهوم و عملکرد جهانی شدن، جوامع آمریکا و هند در ارتباط تنگاتنگی قرار گرفتند که فراتر از توسعه صرف صنایع هندی-آمریکایی بود. برخی شرکت های آمریکایی تولید و کارهای خدماتی خود را به هندی ها موکول کردند و درآمد ماهانه ای معادل $US300–۵۰۰ برای یک فارغ التحصیل دانشگاهی ایجاد کرد ، که درآمدی مطلوب است. با تاسیس یک شعبه در هند یا تنها قرارداد با طرف هندی، توانستند با هزینه های پرسنلی معادل یک دهم و حتی یک پانزدهم کارمندان آمریکایی، خدمات مورد نیاز را با کمک امکانات و تاسیسات ارتباط از راه دور مناسب (telecommunications) و آموزش مناسب دریافت کنند.
در این کتاب چگونگی افزایش رقابت بین المللی و کاهش هزینه های تولید در آمریکا، ژاپن، اروپا و سایر شبکه های جهانی تولید؛ افزایش سهم آسیا بخصوص در صنایع الکترونیک، نرم افزار و خدمات برای افزایش قشر جمعیت متوسط در جهان، نقش آزادسازی واردات و نرخ تبدیل ارز در توسعه، و اختلاف در توزیع درآمدها در جوامع در حال توسعه بیشتر بررسی خواهد شد.
برای مثال با گسترش مفهوم و عملکرد جهانی شدن، ارتباط تنگاتنگ جوامع آمریکا و هند فراتر از توسعه صرف صنایع هندی-آمریکایی قابل بررسی است.
بخش نرم افزار در هند معرف یک حوزه مهارتی، مبتنی بر صادرات با ارزش افزوده بالا است که سرمایه خارجی زیادی از شرکتهای چندملیتی را نیز جذب کرده است و همچنین توانسته است متخصصین و سرمایه ها را نیز به کشور بازگرداند.
عصر طلایی توسعه آسیا و هندوستان
رشد اخیر هندوستان و برخی کشورهای آسیای شرقی در سال های جهانی شدن (۲۰۰۰-۱۹۸۰)، گسترش تجارت و جابجایی سرمایه، رشد شرکتهای آسیایی که در سطح جهانی رقابت می کنند، کاهش هزینه های شرکت های جهانی با استفاده از کارکنان هندی، چینی، بنگلادشی، و مالزیایی بجای آمریکایی ها، اروپایی ها با طبقه متوسط، کاهش نرخ رشد درآمد خالص طبقه متوسط کشورهای توسعه یافته به حدود ۱٫۲ درصد ، در صورتی که این مقدار در کشورهای پیشرو آسیایی حدود ۲٫۹ درصد بوده است، در این راستا قابل تعمق و یررسی است.
جهانی شدن، برونسپاری و تکنولوژی اطلاعات (هند)
رشد اقتصادی پایدار هند در سال های اخیر و افزایش موقعیت های کاری برای فارغ التحصیلان دانشگاهی، هند را به عنوان یکی از صادرکنندگان بزرگ در صنعت نرم افزار و خدمات مشابه در زنجیره ی تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات (ICT) قرار داده است.
توان رقابت در مناقصه های خارجی بنگاه های هندی با توجه به دستمزد پایین تر فارغ التحصیلان دانشگاهی، همکاری بنگاههای محلی در هند با شرکت های پراکنده هندی در سراسر جهان باعث شده است تا هند نقش مهمی در صنعت و تکنولوژی اطلاعات جهانی داشته باشد.
شرکتهای هندی-آمریکایی در ایالات متحده معمولاً از بنگاههای بزرگ آمریکایی منفک شده اند، و به عنوان پیمانکار با استفاده از نیروی کار هندی برای کارفرمایان خدمات موردنظر را ارائه می دهند. سرمایه شرکت های نرم افزاری هندی در آمریکا برای تعامل با کاربران و همچنین انجام فعالیت های پژوهشی و نوآوری همگام با ارتقای مهارت کارکنان افزایش یافته است.
برخی از آثار و پیامدهای جهانی شدن در کشورهای در حال توسعه
هماکنون تغییر جهت سیاست های اقتصاد ملی و بین المللی به سوی اقتصاد بازار طی و کاهش نقش دولت در اقتصاد، توسعه صادرات ، کاهش اساسی در میزان تعرفه کشورها (هند از ۸۲ به۳۰، برزیل از ۲۵ به ۱۲، چین از ۴۳ به ۱۸)، تشویق روندمقررات زدایی از بازارهای مالی درکشورهای درحال توسعه ازسوی نهادهای بین المللی وتغییررژیم های مقرراتی در اکثر کشورها روی داده است.
همچنین اتفاقات مهم زیر به وقوع پیوسته است :
- گشایش کامل بازارهای مالی در کشورهایی مانند آرژانتین، مکزیک، تایلند و …
- حرکت از اقتصاد سوسیالیستی به سوی نطام اقتصاد بازار (بلوک شرق سابق)
- سقوط درآمد بیش از یک میلیارد نفر از مردم جهان
- وجود یک فرایند دیالکتیکی به معنای افزایش فرصت ها برای کاستن از میزان فقر مطلق به همراه افزایش دامنه نابرابری ها
- شکاف عمیق تر بین ثروتمندان و فقرا در جهان
- تقسیم کشورها به دو دسته برندگان و بازندگان در اثر یکپارچگی اقتصادی
- ارتباط بحران در کشورهای آسیای شرقی با جریان های کوتاه مدت سرمایه
محدودیت استفاده از رویکردهای اقتصادی استاندارد
کاهش اساسی در میزان تعرفه کشورها (هند از ۸۲ به۳۰، برزیل از ۲۵ به ۱۲، چین از ۴۳ به ۱۸)، تشویق روندمقررات زدایی از بازارهای مالی درکشورهای درحال توسعه ازسوی نهادهای بین المللی وتغییررژیم های مقرراتی در اکثر کشورها روی داده است.
کمبود یا نبود موارد زیر در اقتصادهای در حال توسعه به عنوان موانع جدی در فرآیند توسعه مطرح هستند :
- نیروی کار متخصص، ماهر و قابل جابجایی
- کشاورزان تجاری
- تعداد زیاد کارآفرینان مسئول
- فرهنگ و جو مناسب در سازمان ها
- سطح بالایی از دانش فنی
- مالکیت محلی صنایع
- اتکا به مالیات های مستقیم به عنوان درآمد
- تعداد زیاد اقلام صادراتی
- میانگین درآمد واقعی بالاتر از امرار معاش
- بازار سرمایه توسعه یافته، و یا نرخ بالای پس انداز
بر گرفته شده از: کتاب توسعه اقتصادی ترجمه دکتر محمد رضا منجذب، انتشارات آسیم، ۱۳۸۹
برای سفارش خرید کتاب کلیک کنید.
***********************
برخی عناوین فهرست
جز به یکى از سه نفر حاجت مبر: به دیندار ، یا صاحب مروت ، یا کسى که اصالت خانوادگى داشته باشد .